Sylvia Plath ζωή και έργο

Η Sylvia Plath είναι Αμερικανίδα ποιήτρια και συγγραφέας διάσημη τόσο για την λογοτεχνική της ιδιοφυΐα όσο και για τον τραγικό θάνατό της. Γεννήθηκε στη Μασαχουσέτη το 1932.
Ο πρόωρος θάνατος του πατέρα της Όττο είχε βαθιά επίδραση στην ψυχοσύνθεσή της αλλά και στο συγγραφικό της έργο. Η ακαδημαϊκή της πορεία, η ταραχώδης προσωπική ζωή της καθώς και η μεταθανάτια αναγνώριση του έργου της αποτελούν ένα καθηλωτικό αφήγημα μιας χαρισματικής αλλά και βασανισμένης καλλιτέχνιδας. Η Πλαθ από μικρή ηλικία είχε κλίση προς τη γραφή και τη λογοτεχνία. Η μητέρα της Ορέλια έγινε καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Βοστόνης  το 1942 και μετακόμισαν στο Γουέλσλι της Μασαχουσέτης.

Κατά τη διάρκεια των σπουδών της στο Smith College στη Μασαχουσέτη η Πλαθ διακρίθηκε ακαδημαϊκά και συγγραφικά γράφοντας ποιήματα και πεζά που της χάρισαν πολλά βραβεία. Τις επιτυχίες της δεν μπορούσε να χαρεί επειδή έπασχε από κατάθλιψη και επίσης δεν ήταν ποτέ σίγουρη για τον εαυτό της και πάντα ήταν σε μια κατάσταση διαρκούς αμφισβήτησης. Το 1955 η Πλαθ αποφοίτησε με άριστα από το Smith College κερδίζοντας υποτροφία στο Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ. Εκεί γνώρισε και ερωτεύθηκε τον ποιητή Τεντ Χιούζ και το 1956 παντρεύτηκαν. Έπειτα μετακόμισαν στο Νορθάμπτον της Μασαχουσέτης και η Πλαθ δίδασκε στο κολέγιο Σμιθ. Στο μεταξύ δεν σταμάτησε ποτέ να γράφει και παράλληλα προετοίμαζε το μελλοντικό της μυθιστόρημα The Bell Jar (Ο γυάλινος κώδων).

Το 1959 η Πλαθ και ο Χιουζ επέστρεψαν στην Αγγλία και το 1960 εξέδωσε την πρώτη της ποιητική συλλογή Ο Κολοσσός (The Colossus). Παρά κάποιες αρνητικές κριτικές, αναγνωρίστηκε η γλωσσική της δεξιοτεχνία. Το 1960 γέννησε την κόρη της Φρίντα ενώ ταυτόχρονα της απονεμήθηκε και η υποτροφία Σάξον. Το 1962 γέννησε τον γιο της Νίκολας. Το 1963 ο γάμος της Πλαθ διαλύθηκε και ο Χιουζ την εγκατέλειψε μαζί με τα παιδιά τους για μια άλλη γυναίκα. Η Πλαθ μετακόμισε τότε στο Λονδίνο με τα παιδιά της νοικιάζοντας ένα σπίτι που παλιότερα έμενε ο ποιητής Γέιτς. Το γεγονός του χωρισμού της πυροδότησε μία έκρηξη έμπνευσης για την Πλαθ η οποία έγραφε ακατάπαυστα και μάλιστα κάποιες φορές έγραφε ένα ποίημα κάθε μέρα. Το 1963 εξέδωσε το βιβλίο Ο Γυάλινος Κώδων με το ψευδώνυμο Victoria Lucas όπου εδραίωσε ακόμα περισσότερο τη λογοτεχνική της φήμη.

Ο τελευταίος χρόνος της ζωής της Πλαθ ήταν αρκετά βασανιστικός καθώς έπασχε πλέον από βαριάς μορφής κατάθλιψη ενώ ταυτόχρονα ήταν σε άθλια οικονομική κατάσταση. Παρόλ’ αυτά το γεγονός ότι είχε νοικιάσει ένα σπίτι στο οποίο έμενε κάποτε ο Γέιτς ήταν ένα γεγονός που την χαροποιούσε αφού το θεώρησε καλό οιωνό. Δυστυχώς, ο συνδυασμός της εύθραυστης ψυχικής και σωματικής της υγείας, τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετώπιζε ως μονογονέας με δύο παιδιά και η έλλειψη της αναγνώρισης του έργου της που τόσο επιθυμούσε, την οδήγησαν στην αυτοκτονία τον Φεβρουάριο του 1963. Εισπνέοντας φυσικό αέριο από τον φούρνο της, αφού προηγουμένως είχε κλείσει όλες τις χαραμάδες του σπιτιού της και είχε βάλει στα παιδιά της φαγητό και γάλα.

Στα χρόνια που ακολούθησαν τον θάνατό της, η λογοτεχνική σημασία της Σύλβια Πλαθ αυξήθηκε περισσότερο. Ο μοναδικός κληρονόμος και εκτελεστής της λογοτεχνικής διαθήκης της υπήρξε ο πρώην άντρας της Τεντ Χιουζ ο οποίος εξέδιδε τα χειρόγραφα έργα της Πλαθ. Μάλιστα όταν εξέδωσε το χειρόγραφο ημερολόγιο της κατέστρεψε τον τελευταίο τόμο ώστε να μη γίνουν γνωστά όσα έγραφε για τον ίδιο αφού ο Τ. Χιουζ υπήρξε ένας χειριστικός και κακοποιητικός σύζυγος. Τα έργα της, που κυκλοφόρησαν μεταθανάτια την καθιέρωσαν και ως λογοτέχνιδα. Πάνω από τρεις δεκαετίες αργότερα, η ζωή και η ποίησή της παραμένουν αντικείμενα θαυμασμού και μελέτης, με βιογραφίες και αναλύσεις που μελετούν το ταλέντο της αλλά και τη βασανισμένη ζωή της.

Το αποτύπωμα της Πλαθ στη λογοτεχνία είναι ανεξίτηλο. Ασχολήθηκε με θεματικές όπως τη διερεύνηση της ταυτότητας, υπαρξιακά ζητήματα και ζητήματα κοινωνικών πιέσεων. Η οξυδέρκειά της να υφαίνει τις προσωπικές εμπειρίες μέσα από καθολικά θέματα την έχει καταστήσει διαχρονική μορφή στη λογοτεχνική ιστορία. Η ποίηση της μαγνητίζει χάρη στη διττή της δύναμη και αγγίζει βαθιά όσους συνδέονται με τις προσωπικές της εμπειρίες, ενώ ταυτόχρονα αποτυπώνει καθολικές ανθρώπινες αδυναμίες. Το έργο της συχνά αναζωογονεί αρχέτυπες μορφές, όπως τον μοχθηρό γονέα ή το θύμα που δέχεται τη μοίρα του, για να αντικατοπτρίσει την έντονη ευαισθησία της σε έναν κόσμο που συχνά είναι αδιάφορος ή εχθρικός.

Η υφολογική της εξέλιξη είναι εμφανής σε ολόκληρο το έργο της. Η πρώιμη ποίηση της είναι πλούσια σε δομημένα, ομοιοκατάληκτα ποιήματα, χρησιμοποιεί φυσικές εικόνες με περιγραφικό χαρακτήρα. Καθώς η συναισθηματική της ένταση αυξάνεται, η μεταγενέστερη ποίησή της γίνεται πιο άμεση και λιγότερο εξαρτημένη από τις παραδοσιακές φόρμες, αξιοποιώντας ζωντανές — και μερικές φορές ανησυχητικές — εικόνες για να αποδώσει το βάθος των συναισθημάτων της. Στο ποίημα «Poppies in October», τα όρια μεταξύ μεταφοράς και πραγματικότητας θολώνουν, φανερώνοντας την έντονη συναισθηματική της κατάσταση.

Το ημι-αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα της Πλαθ, The Bell Jar, ερευνά θέματα υπαρξιακής αγωνίας και κοινωνικών περιορισμών μέσα από το πρίσμα της ψυχολογικής κατάρρευσης της Esther Greenwood. Γραμμένο μετά τη γέννηση των παιδιών της, το έργο αντανακλά τις προσωπικές της εμπειρίες, αναδεικνύοντας τα συναισθήματα αποξένωσης και κοινωνικής πίεσης που βίωσε. Η αφήγηση αποτυπώνει με ζωντάνια την Αμερική της δεκαετίας του 1950, δίνοντας έμφαση στους έμφυλους ρόλους και τις κοινωνικές προσδοκίες της εποχής, ενώ η αντίσταση της Esther σε αυτούς τους ρόλους υπογραμμίζει την ταυτόχρονη πάλη της για την προσωπική ταυτότητα.

Η δια βίου αναζήτηση της Πλαθ για ταυτότητα και καλλιτεχνική έκφραση αποτυπώνεται ζωντανά στην ποίηση και την πρόζα της. Η ικανότητά της να μετατρέπει προσωπικά βιώματα σε καθολικά θέματα διασφαλίζει τη διαχρονική της παρακαταθήκη ως λογοτέχνιδας. Μέσα από ζωντανή γλώσσα και δυνατές εικόνες, το έργο της Πλαθ προσφέρει μια συγκινητική εξερεύνηση της ανθρώπινης ύπαρξης. Η γραφή της συνδυάζει το προσωπικό με το οικουμενικό, υφαίνοντας ένα ψηφιδωτό συναισθημάτων και στοχασμών, αντανακλώντας τις πολυπλοκότητες της ταυτότητας, της δημιουργικότητας και του ανθρωπίνου πνεύματος.

Poppies in October

Little poppies, little hell flames,
Do you do no harm?

You flicker.  I cannot touch you.
I put my hands among the flames.  Nothing burns

And it exhausts me to watch you
Flickering like that, wrinkly and clear red, like the skin of a mouth.

A mouth just bloodied.
Little bloody skirts!

There are fumes I cannot touch.
Where are your opiates, your nauseous capsules?

If I could bleed, or sleep! –
If my mouth could marry a hurt like that!

Or your liquors seep to me, in this glass capsule,
Dulling and stilling.

But colorless.  Colorless.

Πηγές

https://allpoetry.com/Poppies-In-October