Ένα σημαντικό βιβλίο που έρχεται να προστεθεί σε παλαιότερες έρευνες που έχουν γίνει κυρίως στο εξωτερικό οι οποίες διδάσκονται ως κομμάτι της ιστορίας της τέχνης.
Όταν έγραψα το βιβλίο Εικόνες του Αιώνα – Σκουλάκης: Σύμβολα Παγκόσμια Αποδοχής το 2008, με σκοπό να φανεί η ισότιμη θέση του Δήμου Σκουλάκη ως Έλληνα ζωγράφου ανάμεσα στους Ευρωπαίους των δεκαετιών ’60, ’70 και ’80 ή, ακόμα καλύτερα ανάμεσα στους σύγχρονους διεθνείς, στάθηκα πολύ στο έργο “C.I.A.: Εγχώριο Αμερικανικό Στυλ”.
Είναι γεγονός ότι η CIA προσχώρησε στον κόσμο των Γραμμάτων και των Τεχνών με σκοπό να επηρεάσει τη Δυτική Ευρώπη ενάντια στον κομμουνισμό και να προωθήσει την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ. Πρόκειται για ένα θέμα το οποίο έχει αναλυθεί πρώτη φορά από αυτή τη σκοπιά, με την ευκαιρία του ανοίγματος των αρχείων της Αμερικανικής Τέχνης της Ουάσιγκτον, από τον Serge Guibaut στο βιβλίο του με τίτλο Πώς η Νέα Υόρκη έκλεψε την ιδέα της Μοντέρνας Τέχνης (1989).
Επανήλθε στο προσκήνιο με την ευκαιρία της έκδοσης, στις ΗΠΑ, του βιβλίου της Frances Stonor Saunders με τίτλο Ο πολιτιστικός ψυχρός πόλεμος – Η C.I.A.και ο κόσμος των Γραμμάτων και των Τεχνών” (2000).
Έτσι μάθαμε τότε πως η C.I.A. ενίσχυσε και προωθούσε σε ολόκληρο τον κόσμο την αμερικανική αφηρημένη εξπρεσιονιστική ζωγραφική και μάλιστα σε μια εποχή όπως η δεκαετία του ’50 και του ’60, κατά τη διάρκεια της οποίας οι περισσότεροι Αμερικανοί αντιπαθούσαν τη σύγχρονη τέχνη. Αποτελούσε ένα σημαντικό όπλο στον πόλεμο προπαγάνδας με τη Σοβιετική Ένωση.
Ο Ιωάννης Μάζης επανέρχεται σε αυτό το θέμα μεταφράζοντας αυτό το πολύτιμο για τις τέχνες και την ιστορία τους στον 20ό αιώνα βιβλίο, το αναλύει και το συμπληρώνει με διάφορα στοιχεία που δεν είχε υπόψιν της η Saunders το 2000, όταν το πρωτοδημοσίευσε και το παρουσιάζει ολοκληρωμένο στο ελληνικό κοινό. Για αυτό και χάρηκα πολύ που τον άκουσα στην παρουσίαση του βιβλίου του στην Sianti Gallery στις 17 Ιανουαρίου 2026.
Σε μια σκοτεινή και επικίνδυνη εποχή για όλους μας όπου ο παρανοϊκός τραμπούκος Ντόναλντ Τραμπ έχει κουρελιάσει κάθε έννοια διεθνούς δικαίου και, ταυτόχρονα, ορίζει ποια τέχνη θα προβάλλεται και ποιο το αφήγημα της ( με εκτελεστικό διάταγμα που υπέγραψε και το οποίο κατευθύνει τις ομοσπονδιακές υπηρεσίες και το Σμιθσόνιαν να εξαλείψουν αυτό που το διάταγμα αποκαλεί “διχαστικό” και “αντιαμερικανικό” περιεχόμενο από τα μουσεία και τα εθνικά πάρκα), η συζήτηση για ένα τέτοιο θέμα δεν μπορεί παρά να επανέλθει στο προσκήνιο, μιας και η ιστορία πρέπει να μας διδάσκει.
Και αυτό που μας διδάσκει είναι ότι η Τέχνη μπορεί μέσω της χειραγώγησής της και της προπαγανδιστικής της επιβολής να μετατραπεί σε ισχυρό όπλο κοινωνικοπολιτικής, ιδεολογικής και οικονομικής χειραγώγησης των εθνικών κοινωνικών σχηματισμών. Κάτι που είναι, φυσικά, πολύ επικίνδυνο για τη Δημοκρατία. Διαβάζοντας το βιβλίο κατανοούμε ουσιαστικά πως λειτουργούν τα σύγχρονα συστήματα επιρροής.
Σε μια εποχή όπου όλα γίνονται ίδια κάτω από το σύστημα του εμπορίου, και με τη λάθος χρήση πλέον της Τεχνητής Νοημοσύνης, είναι ίσως υποχρέωση μας να ασκήσουμε κριτική και στο παγκόσμιο σύστημα προώθησης έργων τέχνης χωρίς να εκφράζουμε μόνο την ανησυχία μας σχετικά με την ταυτότητα της σύγχρονης τέχνης σε κρίση. Η τέχνη δεν πρέπει να χειραγωγεί. Ο νοηματοποιητικός λόγος, ο δημιουργικός λόγος και η ελευθερία του, η στοχαστική ποίηση και ο ποιητικός στοχασμός πρέπει να αποτελούν δίοδο προς μια ανθρωπινότητα τόσο της συγχρονίας όσο και του μέλλοντος μας. Αλλιώς το παρόν οικονομικό σύστημα θα χρησιμοποιεί την ανθρώπινη εμπειρία ως πρώτη ύλη για κρυφές εμπορικές πρακτικές εξόρυξης, πρόβλεψης, πώλησης και τίποτα πέρα από αυτό. Ο άνθρωπος χρειάζεται την δημιουργική και ποιητική δυνατότητα ως πάντα ένα βήμα πάνω από το κέρδος και τα εκάστοτε συμφέροντα. Ο άνθρωπος χρειάζεται το πνεύμα. Αλλιώς θα χάσει την αυθεντικότητα του και την ελευθερία του.
Το παρόν άρθρο αποτελεί ευγενική προσφορά της ιστορικού τέχνης Ήρας Παπαποστόλου.
https://ira-papapostoloy.webnode.gr/news/ioannis-mazis-geopolitiki-sygchroni-techni/
Το παρόν αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία & απαγορεύεται η αναδημοσίευση χωρίς προηγούμενη έγκριση.
Δείτε επίσης
Αφήστε ένα σχόλιο