Ο Κώστας Ακρίβος στη Λέσχη Ανάγνωσης Αγίας Παρασκευής

Στην τελευταία συνάντηση του 2025 στη Λέσχη Ανάγνωσης Αγίας Παρασκευής στις 18/12/2025 ήταν καλεσμένος ένας πολύ εκλεκτός και αγαπημένος φίλος της λέσχης ο συγγραφέας Κώστας Ακρίβος.
Η συζήτηση που πραγματοποιήθηκε ήταν για το βιβλίο του Όνομα πατρός: Δούναβης των εκδόσεων Πατάκη. Η θεματική του είναι για τη ζωή και το έργο του Ρουμάνου συγγραφέα και λογοτέχνη Παναΐτ Ιστράτι.
Στην έναρξη της συζητήσεως πήρε το λόγο μία εκ των δύο συντονιστριών της λέσχης η Διώνη Δημητριάδου και μας δίνοντάς πληροφορίες για τον καλεσμένο συγγραφέα Κώστα Ακρίβο αλλά και τον κεντρικό ήρωα του βιβλίου. Είναι η δεύτερη φορά που έρχεται καλεσμένος στη λέσχη -η πρώτη ήταν το 2018- και αυτό όχι γιατί είναι ένας εξαιρετικός συγγραφέας με ιδιαίτερο ύφος και γραφή αλλά γιατί είναι ένας μελετητής και ιστορητής.
Αυτά τα δύο είναι τα κύρια χαρακτηριστικά του καθώς μελετάει εξονυχιστικά τα θέματα με τα οποία καταπιάνεται. Η ίδια μας, μας αφηγήθηκε ότι γνώρισε τον Παναΐτ Ιστράτι ως συγγραφέα από το έργο του Νεραντζούλα και ότι πριν διαβάσει το βιβλίο είχε αρκετές αμφιβολίες, οι οποίες φυσικά εξαφανίστηκαν μόλις το διάβασε. Συνεχίζοντας το λόγο της ανέφερε ότι αυτό το βιβλίο του Κώστα Ακρίβου είναι μία βιο-μυθό-ηθόγραφία του Ιστράτι γιατί παρακολουθεί όλη τη ζωή του όμως ταυτόχρονα σταματάει και παρεμβάλλει τα βιβλία του Π. Ιστράτι όχι χάρη μελέτης αλλά γιατί τα βιβλία του Ιστράτι έχουν μέσα τον ίδιο και οι ήρωες του μπορεί μην έχουν το όνομά του, είναι όμως μέσα από τη ζωή του, είναι δηλαδή αυτοβιογραφικά σε πάρα πολλά σημεία τους κι έτσι ο Κ. Ακρίβος μέσα από αυτό το βιβλίο μας δείχνει πως η ζωή γράφει μυθιστορήματα και πώς μέσα από τα μυθιστορήματα ανακαλύπτουμε τον συγγραφέα Π. Ιστράτι.
Ο Ιστράτι έγραψε για την εποχή του ήταν ένας διαφορετικός συγγραφέας. Έγραψε ένα πλήρες ευρωπαϊκό μυθιστόρημα, πλήρες ως προς την έκταση του χρόνου, τους κεντρικούς ήρωες, τα δευτερεύοντα πρόσωπα, την πλοκή, την περιπέτεια. Μπορεί να ήταν μισός Έλληνας, όμως τελικά ήταν πιο Έλληνας από άλλους Έλληνες όχι μόνο συγγραφείς αλλά και άλλους. Οπωσδήποτε βαλκάνιος και ήταν αυτό που είχε πει και ο Ρομέν Ρολάν ένας ανατολίτης παραμυθάς της γραφής. Ξεκινάει και γράφει ή λέει μια ιστορία και δεν ξέρεις αν θα τελειώσει με μία ώρα ή αν θα τελειώσει σε χίλιες και μία νύχτες. Έγραψε λοιπόν μυθιστόρημα παρόλο που δεν είχε για το ευρωπαϊκό μυθιστόρημα (τη μεγάλη αφήγηση δηλαδή) μια σαφή εθνική ταυτότητα. Ο Ιστράτι είναι παγκόσμιος. Η Διώνη μας είπε επίσης ότι απόλαυσε το κεφάλαιο της συνάντησης του Ιστράτι με τον Καζαντζάκη με την ευκαιρία της πρόσκλησης που πήραν και οι δύο να παρευρεθούν στον εορτασμό των δέκα χρόνων από την Οκτωβριανή επανάσταση. Στο κεφάλαιο αυτό ο Κ. Ακρίβος κατάφερε με μεγάλη επιτυχία να αποτυπώσει τη διαφορά αυτών των δύο μεγάλων συγγραφέων της πεζογραφίας. Δηλαδή ότι και οι δύο υπήρξαν ιδεολόγοι, με το όραμα της επανάστασης αλλά ο Καζαντζάκης παρέμεινε θεωρητικός ενώ από την άλλη, ο Ιστράτι είχε εντρυφήσει μέσα στην εργατική τάξη, δούλευε σκληρά, ασχολούταν με τον συνδικαλισμό, ήξερε τι θα πει επανάσταση. Επίσης ο Κ. Ακρίβος αναφέρει στο βιβλίο του τον Μιχάλη Ράπτη ή Μισέλ Παμπλό και ότι στην Γαλλία το 1982 όταν ήρθε στη μόδα ο Παναΐτ Ιστράτι, αναρωτιόταν και ταυτόχρονα προβληματιζόταν πότε θα τον ανακαλύψουν επιτέλους και στην Ελλάδα. Κλείνοντας λοιπόν μας είπε ότι με αυτό το βιβλίο εν έτει 2025 ήρθε η ώρα να γίνει γνωστός και στην Ελλάδα. και απευθυνόμενη στον Κ. Ακρίβο ότι μας έκανε μεγάλο καλό που επέλεξε να ασχοληθεί με αυτόν τον συγγραφέα, τον ρώτησε γιατί επέλεξε τον Ιστράτι και αν μπορεί ένας τέτοιος συγγραφέας να σταθεί στο σύγχρονο ελληνικό-πολιτικό-κοινωνικό-αναγνωστικό κοινό.
Τον λόγο πήρε ο κύριος Ακρίβος που με τη σειρά του ευχαρίστησε τις συντονίστριες για την πρόσκληση και έκανε μία αναφορά για τους γονείς του Ιστράτη ότι οι κανονικοί γονείς του υπήρξαν ο εξαναγκασμός και η ορφάνια. Μας έκανε μια ιστορική αναδρομή, ένα ταξίδι όπως είπε και ο ίδιος στο χώρο και στον χρόνο ώστε να αντιληφθούμε καλύτερα το πνεύμα της ζωής και του έργου του Ιστράτι. Μας μίλησε για ένα βασικό χαρακτηριστικό του χαρακτήρα του, το έντονο στοιχείο της φιλίας, το οποίο είχε από πολλή μικρή ηλικία και στο βιβλίο υπάρχουν διάφορες σκηνές που το αποτυπώνουν ξεκάθαρα. Στο σημείο αυτό ανέφερε ότι πολλοί θεωρούσαν ότι ο Ιστράτι είχε ομοφυλοφιλικές τάσεις όμως αυτό η λογοτεχνία το αναφέρει κάτι ως μη ξεκάθαρο και για αυτό το λόγο και ο ίδιος επέλεξε να το καταθέτει έτσι στο βιβλίο του. Κομβικό στοιχείο στο βιβλίο η γνωριμία του Ιστράτι με τον Ρομέν Ρολάν. Μπαινοβγαίνοντας στα σανατόρια λόγω της φυματίωσης που έπασχε, κάποιος του πρότεινε να μάθει γαλλικά. Έμαθε και άρχισε να γράφει στη γαλλική γλώσσα. Είχε λοιπόν τότε, το θάρρος και το θράσος αυτός ο ανυπόδητος, ορφανός, ορμώμενος εξ ανατολών να στείλει στον Ρομέν Ρολάν γραπτά του, τότε που δύση θεωρούσε ακόμα τα βαλκάνια μια σκοτεινή και αμελητέα επαρχία της Ωθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Φυσικά και άλλες πολλές και ενδιαφέρουσες πληροφορίες ειπώθηκαν από τον κύριο Ακρίβο. Θα σταθώ όμως στην εξαιρετική παρέμβαση και ερώτηση, λογοτεχνικής φύσεως του κυρίου Μάνου Κοντολέων προς
τον κύριο Ακρίβο. Του είπε λοιπόν ότι παίρνει κάποια πρόσωπα κομβικά στη στιγμή τους και τα κάνει μυθιστορήματα και άλλον συγγραφέα σύγχρονο που το κάνει αυτό γνωρίζει μόνο έναν τον Θωμά Κοροβίνη βέβαια με διαφορετικό τρόπο «παίζει» με το λόγο αφού στα έργα του οι ήρωές του μιλάνε ενώ ο Ακρίβος είναι πιο μυθιστορηματικός. Ο κύριος Κοντολέων ήθελε να σταθεί στη σχέση μεταξύ Ιστράτι και Καζαντζάκη όπου ο Καζαντζάκης είχε και μία αντίστοιχη σχέση με τον Ζορμπά. Μην ξεχνάμε ανέφερε ότι στην ταινία ο Ζορμπάς χωρίς βέβαια αυτό πουθενά να λέγεται έδειχνε ένα στοιχείο ομοφυλόφιλης τάσης. Οπότε η ερώτηση του ήταν η εξής: Γιατί θα πρέπει ένας σύγχρονος συγγραφέας όταν παίρνει ένα προηγούμενο πρόσωπο (συγγραφέα, πολιτικό) και με την έρευνα και τα στοιχεία που έχει στα χέρια του να μη προχωρήσει και σε μια ερμηνεία κάποιων πραγμάτων που ο ίδιος φαντάζεται ότι μπορεί να είναι έτσι; Με άλλα λόγια η βιογραφία με τη μυθιστορηματική βιογραφία που διαφέρει; ότι στη μυθιστορηματική βιογραφία δίνω εγώ ο μυθιστοριογράφος μια ερμηνεία συμπεριφορών που η βιογραφία δεν δίνει. Δηλαδή ενώ είχε στο μυαλό αυτή την ιδιαίτερη σχέση που ενδεχομένως μπορεί να ήταν και ομοφυλοφιλική γιατί δεν θέλησε να τη φωτίσει. O Κ. Ακρίβος απάντησε ότι εάν ήθελε να δώσει βάρος στις ερμηνείες και να το προχωρήσει παραπέρα δεν θα έκανε μια συνολική, συμπαντική αφήγηση της ζωής και το έργο του Ιστράτι. Αυτό το έχει κάνει ο Colm Tóibín στον Μάγο του Thomas Mann που έγραψε το βιβλίο βλέποντας μέσα από το πρίσμα της ομοφυλοφιλίας. Έχει δηλαδή άλλο θεματικό κέντρο. Η συζήτηση συνεχίστηκε με πολύ ενδιαφέρουσες αναφορές και ερωτήσεις και από τα υπόλοιπα μέλη της λέσχης όμως θα ήταν αδύνατο να τα γράψω όλα σε αυτό το άρθρο. Άλλη μία εξαιρετική συνάντηση της λέσχης που πάντα ο απόηχος της μόνο θετική ενέργεια δίνει. Ευχαριστούμε.