Βραβεία Jean Moréas: Οι νικητές, η ιστορία και ο θεσμός της ποίησης

Το 2017 θεσμοθετήθηκαν τα διεθνή βραβεία ποίησης Jean Moréas από τον ποιητή Αντώνη Δ. Σκιαθά, πρόεδρος του γραφείου ποιήσεως την Πάτρα μαζί με μια τοπική εφημερίδα της Πελοποννήσου.

Η πρώτη απονομή πραγματοποιήθηκε το 2017 στο αμφιθέατρο του Πανεπιστημίου Πατρών και η πρώτη που βραβεύτηκε μεταξύ άλλων για το συνολικό έργο της και προσφορά στην ποίηση, ήταν η Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ.

Ποιος ήταν ο Jean Moréas;

Το πραγματικό του όνομα Ιωάννης Παπαδιαμαντόπουλος (1856-1910). Ήταν Έλληνας ποιητής και μυθιστοριογράφος που διακρίθηκε για την προσφορά του στην ποίηση και τη λογοτεχνία κυρίως στη Γαλλία όπου και έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του.

Γεννήθηκε στην Αθήνα και σπούδασε νομική στο Μόναχο της Γερμανίας. Το 1883 εγκαταστάθηκε στο Παρίσι όπου άρχισε να γράφει ποιήματα στη γαλλική γλώσσα. Έγινε οπαδός του ρεύματος του συμβολισμού και το 1886 εξέδωσε το Μανιφέστο του Συμβολισμού. Αργότερα εγκατέλειψε τον συμβολισμό και το 1891 ίδρυσε τη λογοτεχνική σχολή Ecole Romane. Ο Jean Moréas υπήρξε ιδιοφυία της ποίησης για την εποχή του, αφιέρωσε όλη του τη ζωή και ήταν απόλυτα αφοσιωμένος και παθιασμένος με αυτή. Η ποίησή του ήταν απλή, ξεκάθαρη σε νοήματα με αρμονία στη δομή. Διέπρεψε ως ποιητής και δοκιμιογράφος στη Γαλλία. Στην Ελλάδα έχουν μεταφραστεί ποιήματά του από τον Τέλλο Άγρα ο οποίος θεωρούσε το έργο του ελληνικά μορφικό.

Φέτος στις 18 Απριλίου πραγματοποιήθηκαν τα βραβεία Jean Moréas στο αμφιθέατρο του αρχαιολογικού μουσείου Πατρών και τιμήθηκαν οι παρακάτω καλλιτέχνες.

Βραβείο Ποιητικής Συλλογής 2024: Στάθης Κουτσούνης, Ρόδο σε καθρέφτη (Μεταίχμιο).
Βραβείο Πρωτοεμφανιζόμενου Ποιητή 2024: Άκης Παρώδης, Θλιμμένος βάτραχος (Ιωλκός).
Επίσης, η Επιτροπή απονέμει τα εξής μεγάλα βραβεία:
Βραβείο «Jean Moreas»: Γιώργος Βέλτσος, για τη συνολική προσφορά του στα ελληνικά γράμματα.
Βραβείο «Κωστής Παλαμάς»: Βασίλης Λαμπρόπουλος, για το έργο του στον χώρο των ελληνικών γραμμάτων στο εξωτερικό και τη συμβολή του στην προαγωγή και προβολή τους.
Βραβείο «Θανάσης Νάκας»: Νικολέττα Τσιτσανούδη – Μαλλίδη, για το έργο της στη μελέτη, διδασκαλία και προβολή της ελληνικής γλώσσας στο εξωτερικό και τη συμβολή της στην προαγωγή των ελληνικών γραμμάτων.

Μέλη της Επιτροπής Βραβείων Jean Moreas, 2024:

Δέσποινα Παπαστάθη, Πρόεδρος της Επιτροπής, Δρ. Νέας Ελληνικής Φιλολογίας, Ε.ΔΙ.Π. Τμήμα Φιλολογίας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων
Μαρία Κούρση, ποιήτρια
Γιώργος – Ίκαρος Μπαμπασάκης, Ποιητής – Μεταφραστής
Μάριος – Κυπαρίσσης Μώρος, Δρ. Νεοελληνικής Φιλολογίας ΑΠΘ – Μεταδιδακτορικός Ερευνητής ΑΠΘ
Μίνα Πετροπούλου, Φιλόλογος, Κριτικός Λογοτεχνίας, Διδάκτωρ Κοινωνιολογίας
Λιάνα Σακελλίου, ποιήτρια, Ομότιμη Καθηγήτρια ΕΚΠΑ
Αντώνης Δ. Σκιαθάς, Πρόεδρος του «Γραφείου Ποιήσεως», Ποιητής

MPOV (my point of view):

Ομολογώ ότι δεν γνώριζα τα συγκεκριμένα βραβεία. Όταν όμως διάβασα Βραβεία Jean Moréas θέλησα οπωσδήποτε να μάθω τι είναι. Ταυτόχρονα θυμήθηκα στο μάθημα της μετάφρασης, το εισαγωγικό σημείωμα του Τέλλου Άγρα που θα μετέφραζε ποιήματα του Jean Moréas, με πόση ευαισθησία, τρυφερότητα και θαυμασμό προσέγγισε το έργο του. Ο σεβασμός μεταξύ μεταφραστή και συγγραφέα σε αυτή την περίπτωση είναι κάτι αξιοθαύμαστο.

Νομίζω ότι ζούμε σε μια εποχή που η ποίηση έχει επεκταθεί στα social media (το μέλλον θα δείξει αν τελικά αυτό κάνει καλό ή κακό στην ίδια την ποίηση), όμως συνεχίζω να πιστεύω ότι η ποίηση δεν παίρνει την προσοχή που της αξίζει, οπότε τέτοιου είδους εκδηλώσεις μόνο καλοδεχούμενες θα μπορούσε να είναι. Πόσο μάλλον όταν αυτός ο θεσμός έχει ως θεμέλιο, τον ποιητή σύμβολο του γαλλικού συμβολισμού Moréas.

Τα συγκεκριμένα βραβεία έχουν ιδιαίτερη αξία, διότι το μήνυμα τους είναι ότι η γλώσσα της ποίησης που αγγίζει την ψυχή μας είναι μία.

Οι ποιητές και οι ποιήτριες, μοχθούν για τις λέξεις ανεξαρτήτως της γλώσσας που γράφουν, της χώρας ή πόλης που γεννήθηκαν ή ζουν και αξίζουν την προσοχή μας σε μια κοινωνία που όλα τρέχουν.